عصاره های گیاهی وکاربردهایشان

روشهای عصاره گیری از گیاهان

عصاره گیری روشی است هدف از آن بدست آوردن مواد دارویی موجود در گیاهان یا سایر منابع معدنی و جانوری است بطور کلی عصاره ها دو نحو مایع و جامی یا خشک بدست می آیند .

عصاره های مایع گیاهی

در فرآیند عصاره گیری بصورت مایع ، منابع گیاهی ما اعم از برگ ، ریشه یا گل ها و نیز صمغ های گیاهی در مجاورت یک حلال مشخص در دما و فشار و حرارت معین در دستگاه عصاره گیری(راکتور عصاره گیر) قرار گرفته و قسمت عمده مواد دارویی آن خارج می گردد و اگر بخواهیم از این عصاره در صنایع غذایی استفاده کنیم در دستگاه تبخیر کننده حلال از آن جدا می گردد و درنهایت ما یک عصاره تام که حاوی همه مواد موثره یا دارویی گیاه هست را خواهیم داشت.

روش عصاره گیری بصورت گرافیکی

عصاره های خشک گیاهی

عصاره های خشک به شیوه های مختلفی نظیر قرار گرفتن عصاه مایع در معرض دما و هوای محیط تا قرار گیری در دستگاه اسپری درایر بدست می آید ، کاربرد این نوع عصاره بیشتر در صنایع آرایشی و بهداشتی در تهیه کرم ها و پماد ها و نیز در صنایع دارویی در تهیه پماد ها های دارویی، قرص ها و کپسول های گیاهی یا از منابع حیوانی به همین شیوه ها میتوان عصاره خشک بدست آورد نظیر عصاره بدست آمده از بره موم زنبور عسل .

برخی فراورده های گیاهی که به اشتباه عصاره نامیده می شود

امرزه در برخی مکان های تهیه و عرضه محصولات طبیعی به اشتباه عرقیات یا شربت و یا پودر ها یا معجونهای گیاهی را عصاره می گویند که با توجه به توضیحاتی که در بالا داده شد تفاوت بین آنها مشخص گردید.

تفاوت عصاره گیاهی با عرقیات گیاهی

در فرایند عرق گیری یا تقطیر که در مورد گیاهان حاوی اسانس یا همان مواد معطر یا روغنهای فرار بکار می رود فقط جزو سبک یا همون مواد معطر گیاه استخراج میشود که مقدار جزئی در آب حل شده و آب را معطر کرده و عرق گیاهی از آن تولید میگردد و عملا فقط در مورد گیاهانی که تاثر عمده خود را بخاطر وجود مواد معطر بر بدن انسان میگذارند می تواند یک روش بسیار عالی محسوب شود مانند خانواده نعناعیان نظیر عرق نعنا ، پونه و آویشن ، رزماری و اسطوخودوس و …

عصاره گیری تنها روش استخراج همه مواد دارویی

نحوه عصاره گیری بصورت گرافیکی از گیاه تا عصاره

بر خلاف عرق گیری در عصاره گیری همه مواد موثره گیاه براحتی از گیاه جدا شده و در داخل حلال استخراج می گردد.و به عبارتی دیگر مصرف عصاره گیاهی همه خواص موثر گیاهی را درخود خواهد داشت .

عصاره گیری از گیاهان روشی به قدمت تاریخ

استخراج عصاره از گیاهان به روشهای مختلف در روشهای داروسازی و طب سنتی مناطق مختلف جهان از قدمتی دیرین برخوردار است در طب ایرانی از حلال هایی مانند آب ، سرکه ، انواع روغن های گیاهی مانند روغن زیتون ، کنجد و کرچک و حتی الکل طبی جهت این امر استفاده می شده است و به روش خیساندن مشهور بوده است و به دو صورت استفاده از حرارت و نیز بدون حرارت معمول بوده است بطور مثال روش گرفتن روغن بنفشه از گلهای بنفشه طبی با شیوه حرارت و بدون آن یکی از روش عصاره گیری بوده که حاصل کار عصار روغنی بنفشه یا همون روغن بنفشه بوده است و یا خوابانیدن دانه های کرچک در سرکه و گرفتن عصاره کرچک برای بهبود سیاتیک نیز روش معمول دیگری برای عصاره گیری بوده است .

عصاره گیری به روشهای جدید

مهم ترین پارامتر های موثر بر عصاره گیری

امروزه روشهای جدید مبنتی بر تکنولوژی های دقیق برای عصاره گیری ابداع شده است وروشهای مبتنی بر فیتوشمی و آنالیزهای دقیق برای درستی و استاندارد کرردن روشهایی عصاره گیری و جدیترین روشهای استخراج عصاره از گیاهان شامل روشهای پر فشار میکرو ویو و روشهای استخراج با گاز و تحت خلاء و نیز روشهای فرا صوتی و امثال اینها .

کاربردهای عصاره های گیاهی در صنایع داروسازی

بیش از ۳۹۰۰۰۰ هزار گونه گیاهی در دنیا در حال حاضر شناخته شده است و هر ساله در حدود ۲۰۰۰ گونه جدید به این آمار اضافه میشوند ، بسیاری از این گیاهان دارای مواد موثره ارزشمندی هستند که می توانند در صنایع داروسازی و بخصوص در گیاه درمانی و درمان به شیوه طب سنتی مورد استفاده واقع شوند و واقعیت اینست که اکثر این گیاهان بصورت خالص یا خرد شده نمی توانند در صنایع داروسازی در تهیه اشکال دارویی نظیر قرص و اقسام کپسول و شربت ها بکار روند و ابتدا باید بصورت استاندارد عصاره گیری شده و براساس مهم ترین ماده موثره موجود در آنها استاندارد شده و و در نهایت بصورت مایع یا جامد تحویل صنایع داروسازی شوند تا بصورت اشکال مختلف دارویی مراحل تولید خود را ادامه دهند .

کرویا مرجعی معتبر برای تولید عصاره های گیاهی

تیم کرویا زیر مجموعه شرکت دانش بنیان باد رنگ طب کوهستان مستقر در پارک علم و فناوری همدان با دارا بودن آزمایشگاه های مجهز و خط تولید در کارخانه تحت قرارداد با استاندارد های دارویی و بروز در دنیا با استفاده از منابع طبیعی متعدد موجود در مناطق مختلف کشور پهناور ایران اقدام به تولید و استاندارد سازی محصولات خود بصورت عصاره های آبی و آبی- الکلی و عصاره های خشک می نماید.

خواص اطریلال (غازیاقی) از نگاه ابن نفیس (مقاله تخصصی)

غازیاغی یا اطریلال در طب سنتی

غازیاغی

همانند سورنجان مسهل است و برای درد مفاصل مفید ولی ضرر سورنجان را برای معده ندارد به هویج شیطانی نیز مشهور است چون برگش شبیه هویج است.

در تخم آن حرارت و تیزی و گزندگی موجود است بهتر است بذر آن را بعد از رسیدگی کامل بگیرند زیرا به علت پختگی فضولآتش کاهش می یابد و افعال دارویی آن کامل می گردد.

بذر جز خاکی گرم و آتشین دارد و بنابراین گرم و خشک است و جزء خاکی ان لطافت دارد به سبب وجود حرارت مهمترین دلیلی که می‌گوییم لطیف است آن است که با چشیدن آن بر روی زبان حالت گزندگی ایجاد میشود.

تیزی آن گزارش از لطافت آن می کند و به دلیل لطافتش به راحتی در بدن به اجزای کوچکتر تقسیم می گردد

چون از اشیای گرم است بنابراین سریع النفوذ است.
تندی و تیزی آن سبب تحلیل، تقطیع و تعفین می گردد.
تلخی آن سبب پاک کنندگی و خشک کنندگی می گردد؛ بنابراین این دارو محلل مقطع جلا و مجفف است.

همچنین مفتح هست و به شدت باز کننده است زیرا تیزی آن با تلخی و حرارت همراه است

کارکرد غازیاغی بر روی اندام های سیستم گوارشی

گیاه درمان مشکلات گوارشی

غازیاغی و درمان مشکلات گوارشی

دانه های این گیاه خاصیت غذایی ندارد و دوای مطلق شمرده می‌شود.

به خاطر نیروی باز کنندگی و پاک کنندگی و تحلیل اش برای طحال مناسب است.
ولی به خاطر زیادی تند و تیزی اش برای معده مضر است.

بادشکن است به خاطر وجود حرارت و تحلیل و تلطیف اش و بنابراین برای دل پیچه و بادهای مسبب آن مفید است.

تاثیرات غازیاغی بر روی اندام های دفعی بدن

غاریاقی

تاثیرات غازیاقی بر روی اندام های دفعی بدن

داروی تلخ و لطیف و تند و تیز است بنابراین پاک کننده لطیف کننده و جدا کننده است.
چون مفتح قوی است بنابراین مدر ادرار می باشد.

چون خون را گرم میکند و حرکت میدهند بنابراین مدر حیض است
چو بسیار تلخ است و منافات با طبیعت جاندار دارد بنابراین ضد انگل است.

به دلیل اینکه مدر حیض است قاتل جنین می باشد.

غازیاقی و بهبود پیسی (برص ,ویتیلیگو)

گیاه درمانی پیسی

غازیاقی و درمان برص

به نظر نمی‌آید که این دارو مسهل باشد چون همراه با ادرار مواد را به ظاهر بدن حرکت می‌دهد که با اسهال منافات دارند.

برای اولین بار قوم بربر از آن برای درمان بیماری پیسی استفاده کردند؛ تاثیرات عجیبی از آن را کشف کردند که تا امروز نیز این خواص مهم و منحصربه فرد ادامه دارد به طوری که اگر آن را بخورند و قسمت هایی که مبتلا به بیسی شده است را مقابل آفتاب بگذارند تاول زده و با خروج ماده ایجاد کننده بیماری و تخلیه آن از بدن گوشت سالم خواهد رویید.

البته اگر بیسی قوی باشد دوباره باز خواهد گشت البته ممکن است در بعضی افراد علت ایجاد تاول و زخم مشکل وخیمتر شود.

بعد از خوردن آن مواد دارویی موجود در آن به سمت پوست حرکت می کند شخص سالم باشدایجاد زخم نمی کند.

شایسته است که این دارو با مقداری از ثریا شیره انگور مصرف گردد اما اثر چون به خاطر اینکه اندام‌های بدن آن را دوست دارند خود میکشم و شیره انگور ایا سرکه خاطر شدت نفوذ اش در بدن و اگر برص است درجه های گوشتی بدن اتفاق افتاده باشد مانند پا و دست اثر دارو بیشتر از جاهای کم گوشت است به خاطر اینکه دارو توقف بیشتری در آن جا دارد.

ابهل یا سرو کوهی از نگاه ابن نفیس (مقاله تخصصی)

ابهل یا سرو کوهی از نگاه ابن نفیس (مقاله تخصصی)

میوه سرو کوهی

میوه سرو کوهی و طب سنتی

در ظاهر میوه آن شیرین است و رنگش مایل به سرخی و طعم آن میل به تلخی و قبض دارد این میوه مائیت و ارضیت دارد و قبول فشار می کند و می شود از آن عصاره یا همان رطوبت آن را گرفت و و تفاله آن ارضیت دارد
بعد از خشک شدن میوه مائیت آن بسیار کم می گردد رطوبت آن طعمی ندارد و بی مزه است
جزء خاکی ان اجزای مختلف با طعم های مختلف دارد به ترتیب زیر
قبوضت ان دلالت بر سردی می کند
تلخی آن دلالت بر جز گرم و سوخته دارد
شیرینی آن دلالت بر حرارت متوسط
به دلیل سنگینی میوه جزء خاکی ان زیاد است و البته جرم آن زیاد نیست که حاکی از وجود جزء هوایی دارد که بعد از خشک شدن رطوبت آنرا با تخلخل پر کرده است بوی تندی دارد کی از وجود جوهر آتشین آن است و البته این جزء هوایی مقدارش اندک است در صورت زیادی هوایت باید مزرعه میوه به تندی می زد
میوه خشک ابهل قطعاً گرم است قالبیت جز خاکی و هوایی باعث ایجاد رطوبت در بدن میشود
جز خاک قالب خاصیت خشک کنندگی می‌شود
حرارتش محلل است
تلخی اش کننده و باز کننده است
پاک کنندگی و خشک کنندگی اش منقی یست
به دلیل خواص فوق برای قروح وزخمها بسیارمفید است
به خاطر جلا و محلل بودنش مدر حیض است
قبوضت موجود در آن سبب تقویت اعضا می‌شود
پاک کنندگی تحلیل و خشک کنندگی اش سبب از بین رفتن رطوبت اضافی به خصوص در اندام هایی که قبول رطوبت می کند همانند لثه بنابراین تقویت کننده بسیار خوبی برای لثه شمار می رود

تقویت لثه

میوه سرو کوهی و تقویت لثه

خوشبو کننده دهان است و این به خاطر کردن رطوبات و ایجاد کننده عفونت در معده است
پودر آن همراه با عسل به شدت لثه را تقویت میکند به خصوص لثه عفونت گرفته را
اگر مقداری از میوه آن را در ظرف آهنی با مقداری سرکه و بعد از صاف کردن چند قطره در گوش بریزید برای مشکلات گوش و ضعیفی سامعه بسیار عالی است
خواص ابهل برای اندام های دفع کننده بدن
تلخی و گرمی موجود در اب حل کشنده کرم و ساقط کننده جنین است
حرارت نیروی آشکارش مدر حیض است
به خاطر. شدت نیروی ادرار آور ندگی است باعث می‌شود که خون همراه با ادرار از قسمت محدب کبد خارج گردد
دود دادن آن سبب کشتن کرم می گردد
روغن گرفته شده از آن در بهبود بواسیر مفید است و نیز خوردن جوش آن در ناشتا
به دلیل خشکی کنندگی اش در زخم ها جراحت ها مفید است تازه و چه غیر تازه
جهت زخم های عفونی با ترشح مفید است
علیرغم اینکه ممکن است همراه با این که زخم ها را پاک و تمیز می کند به خاطر ی زنندگی اش پوست را اذیت کند ولی برای زخم های کهنه و با چرک زیاد بسیار عالی است به خصوص همراه با عسل به پاک کنندگی آن کمک میکند
به خاطر شدت پاک کنندگی و گرمی که دارد سیاهی و لکه های سطح پوست را به خاطر از بین بردن فضولات تجمع پیدا کرده در زیر پوست به خوبی پاک میکنه
مخلوط ابهل و سرکه به صورت ضماد بر روی داالثعلب مفید است

منبع : الشامل فی الطب ابن نفیس

ترجمه و تنظیم : مهندس عزتی رنجبر

مقل ازرق وخواص بی نظیر آن از نگاه ابن نفیس(مقاله تخصصی)

مقل ازرق

ماهیت مقل ازرق

کلمه مقل مشترکا به دو نوع دارو اطلاق می گردد : اولی : مقل مکی که میوه نوعی درخت است و فعلا در موردش صحبت نمیکنیم و دیگری مقل یهود که اطبای زمان ما آن را مقل ازرق می نامند که دو نوع از آنرا می شناسیم که یکی از آنها را صقلی می نامیم و دیگری را عربی.

مقصود ما از مقل یهود صمغی است که در کشور مغرب می روید و رنگ آن آبی است –در زیر نور آفتاب به رنگ آبی می زند- و صقلی رنگش سیاه بودن و از نوع عربی نرم تر است.

بهترین انواع مقل آن است که از سنگ و خار و خاشاک پاک باشد و قوامی شبیه آدامس – منظور شیره سقز است- داشته باشد ،

به راحتی در مایعات حل گردد (البته این صمغ به طور کامل حل نمی شود منتهی مقداری از آن در محلول آبی یا آبی الکلی و یا بزاق دهان حل شده و بطور موقت شیری رنگ می شود و از این خصوصیت فیزیکی می توان پی به انواع اصلی و تقلبی آن برد)

طعم مقل تلخ است و هرچه کهنه تر باشد تلخ تر می شود و تیزی و تندی آن بیشتر می گردد.

جوهره مقل ترکیبی از دو قسمت هوائی و مائی (آبکی ) است و جزء خاکی آن لطیف بوده (بخاطر حرارت محترقه) و به همین خاطر طعم آن تلخ می گردد و نیز جوهر آن لطیف است.

چسبناک بودن آن دلالت بر وجود اجزای آبی خاکی در آن میکند و چرب بودن آن دلیل بر وجود جزء هوائی آن و همینطور سبکی آن دلالت بر هوائیت موجود در آن می کند.

به خاطر وجود اجزای هوائی به میزان زیاد و نیز اجزای زمینی لطیف آن قابلیت غذائیت برای بدن نداشته و دوای مطلق به شمار می رود.

در مورد طبیعت و مزاج مقل و پیش بینی کارهائی که می تواند در بدن انجام دهد

مقل یهود به علت وجود هوائیت زیاد و حرارت سوخته جزء خاکی -که سبب تلخی آن است – به تردید مزاج گرمی دارد و نیز حتما محلل و ملطف است و نیز به خاطر وجود چربی موجود در آن –در ظاهر مقل در موقع لمس مقداری چربناکی احساس می گردد- حتما ملین است.

به خاطر هوائیت موجود در آن خشکی آن خیلی زیاد نیست و در نتیجه خشکی زیادی در بدن ایجاد نمی کند.

البته هر مقدار کهنه تر بشد خشک کنندگی اش بیشتر می شود ، چون در حین کهنگی خاصیت تحلیل آن بیشتر شده و خشکی اش بیشتر می گردد و نیز به خاطر اینکه در حین کهنه شدن مائیت آن کمتر شده و جزء آتشین بیشتر می گردد و طعمش میل به تندی و تیزی می کند و نیز نرم کنندگی اش کمتر می گردد.

قطعا این دارو لایه بردار –جلاء- و باز کننده است زیرا تلخی موجود در آن گواه است و حتما تسکین دهنده درد هست –به خاطر تحلیل مواد موجود در اعضاء درد ها را ساکت می کند – و حتما پزنده –منضج- فضولات نیز بوده و به خاطر حرارت موجود در آن بطور جدی می تواند برای ورم ها –داخلی و خارجی – بسیار مفید باشد (به خاطر پزندگی مواد و تسکین درد ها و تحلیل مواد ایجاد کننده درد و ورم )

و نیز خون جامد را روان کرده – به همین خاطر در پاکسازی عروق بی نهایت می تواند موثر باشد-

بی تردید باز کنندگی مقل در اوج خودش است زیرا وجود سه خاصیت لایه برداری ، تحلیل و تلطیف را با خود دارد و تلطیف آن همراه با نفوذ کنندگی است (به خصوص کهنه آن ، چرا که همراه با تلخی ، تندی هم پیدا می کند )

باز کنندگی مقل قوی بوده و بدون شک مدر بول است وبه خاطر تلخی اش بدون شک به شدت لایه بردار و پاک کننده است ، نفوذ کننده به شدت بوده و بدون شک سنگ شکن بی نظیری هم خواهد بود.

تاثیر مقل برای اعضای فوقانی بدن و اعضای سینه

مقل به علت زیادی خاصیت نرمی بخشی و حل کنندگی اش برای حل کردن و از بین بردن اورام سفت و خنازیر بسیار مفید است

خصوصاً اگر با آب بزاق شخص در حالت روزه داری یا شخص در حالت ناشتا مخلوط گردد و سپس قورت داده شود( و این به سبب این است که آب بزاق شخص در وقت روزه داری علت بالا بودن حرارت سبب بالا رفتن حرارت دارو شده و خاصیت نرمی بخشی آن را افزایش می دهد)

و نیز ورم های سخت و سرد را از بین میبرد به خصوص ورم های داخل بدن را و اگر با سرکه مخلوط گردد سعف(خشک ریشه یا زخم های مزمن موجود بر سر) را به صورت مصرف ضمادی از بین می برد.

مصرف خوراکی آن به عنوان یک دارو برای قطع ریزش رطوبات(نزلات) از سر به چشم استفاده می گردد.

به خاطر جوهر لطیفی که دارد قدرت نفوذ به داخل سینه را داشته و در صورت تداوم مصرف تاثیر آن بر اعضای موجود در قفسه سینه قوی است و به همین خاطر جهت رفع سرفه های کهنه بسیار مفید و اثرگذار است.

به خاطر خاصیت نرمی بخشی و ایجاد حالت پختگی که در ماده می کند و نیز به همین خاطر برای تنگی نفس و آسم و انتصاب نفس( بیماری که انسان قادر به نفس کشیدن نیست مگر آنکه راست نشسته گردن راست کرده و سر را بالا کند)
و مجاری ریه را باز می کند.

و همه اینها به خاطر ایجاد پختگی است که در مواد ایجاد کننده بیماری می کند و نیز خروج خلط را با سرفه تسهیل می‌کند
و هر آنچه زخم عفونت و چرک در ریه باشد را دفع می کند.

و به همین خاطر جهت زخم های موجود در سینه و ریه بسیار مفید است و برای ورم های موجود در قصبه الریه ( اندام غضروف مانند موجود در ریه) نیز مفید می باشد ودرد های موجود را نیز به خاطر از بین بردن عوامل بیماری زا از بین می برد

و نیز درد های موجود در سینه و پرده های ریه را ساکت می کند.

به خاطر قدرت نرم کنندگی و تحلیل خون جامد زیر چشم ها( کبودی زیر چشم) در نواحی دیگر پوست را برطرف میکند و نیز سایر لک های شبیه به این را نیز برطرف می کند

و اگر با روغن و شیره انگور و مقداری عرق نعنا مخلوط گردد، پف و ورم در قسمت های مختلف پوست را از بین می برد.

و اگر با بزاق شخص روزه دار مخلوط گردد سردرد و درد در پلک را از بین میبرد ونیز سفیدی موجود در پلک را می کشد.

تاثیر مقل ازرق بر اندام های گوارشی و اندام های دفعی بدن
مقل ازرق با قدرت تحلیل(حل کنندگی یا از بین برندگی) و نرم کنندگی اش ورم های موجود در معده را از بین برده و ورم های موجود در کبد و روده ها نقاط دستگاه گوارش را به خوبی از بین می برد

دل پیچ را ساکت کرده و نیز بادشکن قوی به شمار می رود
ناحیه مقعد را به خوبی تقویت کرده و برای زحیر( نوعی بیماری روده ای )مفید است

از خصوصیات بارز این دارو این است که ورم های موجود( کیست ها) درد تخمدان و بیضه ها را از بین می برد.

وقتی خورده شود بلغم را دفع می کند و میزان مصرف آن یک تا دو درهم است البته اگر به تنهایی مصرف گردد اگر همراه با سایر داروها مصرف گردد این میزان به نصف درهم کاهش می یابد.

از دیگر خواص آن مدر بودن و قاعده آور بودن آن است( خاطر خاصیت بازکنندگی ای یا تفتیح) سنگ کلیه را با لایه برداری و نفوذ کنندگی( به خاطر حضور مواد تلخ آن) از بین می برد و در این مورد کهنه ان بهتر عمل میکند( به خاطر زیاد تر بودن گرمی و گزندگی اش)

گفته می‌شود که قدرت جنسی را نیز زیاد می کند

زایمانرا راحت کرده و جنین را بیرون می فرستد( مصرف به صورت فرزجه) و این خواص را با خوردن و یا دود دادن اش نیز به خوبی انجام می دهد و انسدادهای موجود در کلیه و مثانه را نیز به خوبی باز می‌کند

اگر به صورت خارجی بر روی بواسیر گذاشته شود دانه های بواسیری را به خوبی برطرف می کند

اگر مقل در شیره انگور پخته شود برای بواسیر و زگیل مناسب است و به خاطر خاصیت نرمی بخشی که دارد برای از بین بردن واریکوسل(ادره الماء) مفید بوده و دهانه رحم را اگر بسته شده باشد به خوبی باز می‌کند و نیز میلان رحم( جابه جایی رحم که ممکن است افتادگی رحم نیز در بر بگیرد) و نیز جهت انضمام رحم( چسبندگی رحم) نیز مفید است.

به خاطر خاصیت خشک کنندگی و پاک کنندگی و قاعده آوری رحم را به خوبی پاک و تمیز میکند و نیز مثانه را به خاطر خاصیت ادرار آوری پاک میکند و نیز خون حیض بند آمده به سبب احتباس اخلاط غلیظ( امتلا اخلاط) باز می کند

به خاطر خصوصیت لطیف کنندگی و باز کنندگی فضولات غلیظ گیر افتاده در روده بزرگ را پاک کرده و باعث سهولت دفع می شود

تب موجود در اطفال را به تنهایی از میان می برد ونیز ورم بیضه را به خوبی در همه سنین برطرف میکند.

بقیه خواص مقل

خاصیت نرمی بخشی برای سختی و سفتی همه اندام های بدن مفید است به خصوص سفتی اعصاب و به خوبی آنها را گرم میکند انسداد های عصبی را خوبی باز کرده ورم های سفت و قدیمی و سوداوی را به خوبی درمان میکند(ورم های خارجی و داخلی)

مصرف خوراکی مقل جهت گزش گزندگان، کزاز و بادهای غلیظ و سفتی روده و سایر اندام ها مفید است اگر با آب گرم نوشیده شود و بر روی ورم های سفت ضماد شود آنها را نرم میکند

از جمله خواص دیگر مقل بهبود طاعون است و گفته می شود که چاق کننده است و این البته به خاطر خاصیت غذایی آن نیست بلکه به خاطر ایجاد نرمی است.

اگر مقل ساییده شده و با آب باقلا پخته شود و موضع زگیل با آن شسته شود و این عمل تکرار گردد زگیل را برطرف میکند و نیز جهت فتق مناسب است.

منبع : الشامل فی الطب ابن نفیس

ترجمه و نشر : مهندس عزتی رنجبر

شما میتوانید این گیاه ارزشمند را با قیمتی باورنکردنی از سایت کرویا تهیه کنید!

برای خرید این محصول کلیک کنید.

اجاص یا آلو از نگاه ابن نفیس(مقاله تخصصی)

آلو

خواص تحسین برانگیز آلو

اجاص یا میوه آلو بسیار آبکی است بدون تردید به خاطر تخلخل جرم درخت آن (ارتباط بین تخلخل یا تراکم بافت شاخه های درخت آلو و آبدار بودن میوه از ابتکارت گیاه شناسی نظری جناب ابن نفیس است ) است که باعث شده ماهیت یا شیره خود را به سمت میوه ارسال کند(به خاطر سهولت ارسال شیرابه درخت به سمت محصول)
به خاطر شدت نیاز این درخت به آب بیشتر در کنار جوی ها و آبراه ها رشد می کند.

رطوبت اش زیاد است به همین خاطر طبیعت آن سرد و تر است
بر اساس طعم آلو های مختلف میزان اثر گیری آنها از حرارت متفاوت است.

ترش مزه اش کمترین رطوبت را دارد زیرا ترشی در اثر غلیان پدید آمده که آن نیز مائیت را کاهش می دهد
به علت کمی عنصر آتشین کمترین تندی و تیزی در آن است
اما صمغ این درخت گرم است.

میوه آلو به علت زیادی مائیتش کمترین گاز و بخار را تولید میکند به خاطر لزوجتش از تصاعد بخار جلوگیری می کند همین خاطر جهت صداع گرم خماری (سردرد گرمی که در اثر نوشیدن شراب پیش آید) و مانند آن مفید است شیرینی اش سردرد ناشی از تب صفراوی را به خوبی از بین میبرد.

بیمارانی که ذات الجنب دارند این میوه به علت لزوجت ای که دارد برایشان مفید نیست و خلط را غلیظ تر می کند و باعث ماندگاری بیماری میشود.

تاثیر میوه آلو بر اندام های گوارشی

الو قلیل الغذا است زیرا به علت رطوبت آبی که دارد به راحتی به جوهر اعضا بدل نمی شود
و نیز باعث سستی معده می‌گردد و البته معده های گرم از آن متضرر نمی شوند و بلکه سود یابند.

زیرا صفرای سوخته موجود در معده را تسکین می دهد
ولی معده های سرد با زیاد خوردن آن دچار ضعف می گردد و بنابراین باید همراه با عسل کندر یا مصطکی مصرف گردند
غذای تهیه شده از آلوی پخته برای گرم مزاجان مفید است ولی زیاد مصرف کردنش ممکن است باعث سوء هضم گردد.

بهتر است آلو پیش از غذا مصرف گردد زیرا بعد از غذا فاسد شده و طعام را نیز به فساد می کشد
به خاطر وجود عنصر آبی در آن برای پیران اگر با عسل مصرف گردد به علت این که گوارش ایشان خشک است مفید است
و هضم آلو سخت است – به خاطر لزوجت اش- غذایت ا ش کم است- به دلیل مائیت اش-.

تاثیر آلو بر اندامهای دافعه بدن

آلورسیده پر آب تازه باعث ایجاد نرمی در شکم و در نتیجه باعث حرکت فضولات به خاطر لزوجته اش می گردد
و صفرا را به خوبی دفع می کند ولی بر روی دفع بلغم تاثیری نمی‌گذارد.

و البته سودا را نیز به اندازه ی صفرا دفع نمی کند
چون سودا به راحتی کنده نمی شود
ولی آلوی قابض ترش مزه نه تنها سبب اسهال نمی‌گردد بلکه شکم را نیز می بندد.

صمغ روی درخت آلو از داروهای مناسب برای دفع سنگ کلیه و مثانه است.

تاثیر آلو بر روی سایر اندامهای بدن

آلو به دلیل سردی و رطوبت باعث راندن صفرا و جلوگیری از تصاعد بخارات شده و صداع گرم بخاری را تسکین می دهد و از این جهت بهترین دارو جهت تب های گرم است – به علت وجود عنصر آبی در آن – ولی به علت وجود عنصر آبی در آن ممکن است عفونی تولید کرده و تب را یاری دهد.

البته شربت آلو ضرر آلوی تازه را در ایجاد تب ها ندارد
آلوجهت عطش گرم و داغ بسیار مفید و نیز جهت خارش و اگزما بسیار مفید است زیرا مره ( خلط سوداوی و صفراوی گرم) عامل آن را بیرون رانده و رطوبت بخش و سردی بخش است.

و نیز جهت قوبا ( ناراحتی پوستی که با نا همواری پوست و خشونت و البته بدون درد و با پوست ریزی همراه است) در این مورد درمانی صمغ گیاه است که به کار می آید علت تحلیل و جداسازی چربی آن و نرم کردنش ( به خصوص اگر این صمغ همراه با عسل یا شکر به صورت داخلی مصرف شود.

منبع : الشامل فی الطب ابن نفیس

ترجمه و تنظیم : مهندس عزتی رنجبر

درمان و تشخیص ورم مفاصل و نقرس‏ از نظر شیخ الرئیس ابن سینا

pain

ورم مفاصل يك بيمارى نسبتا عمومى بوده و كمتر كسى است كه كم‏وبيش بدان دچار نگردد. گاهى اين بيمارى دشوار مى‏شود و با داروهاى جديد نيز بهبودى نمى‏يابد.

در اين صورت چنانچه بخواهند از تجارب و دستورات گذشتگان استفاده نموده و از داروهاى آنان بكار برند بايد رعايت نكات زير را بنمايند. در غير آن ممكن است نتيجه بد و معكوس بدست آيد.

در نقرس و ورم مفاصل علت درد، فزونى ماده‏هائى است كه در پيوندها گرد مى‏آيند و علل متعددى براى آن نوشته‏اند كه ذكر آن در اينجا موردى ندارد.

ابو على سينا در كتاب قانون مى‏گويد:” يكى از سبب‏هاى اين علت، آنست كه قولنج را علاج كنند بوجهى كه قوت روده‏ها قوى گردد و خلطهاى فزونى را از خود بازدارد و باطراف پيوندها افكند. بسيار باشد كه نقرس و اوجاع مفاصل را به داروهاى قوت‏ دهنده علاج كنند تا مفاصل فضله را كه بدو آيد قبول نكنند و از خود باز گرداند و آن علاج سبب هلاك باشد از بهر آنكه فضله كه به مفاصل مى‏آيد بازگردد و به اندام‏هاى رئيسه شود هلاك كند و اين خداوند نقرس صفراوى را بيشتر افتد. هرگاه خداوند اوجاع مفاصل و نقرس را داء الفيل و دوالى (واريس) پديد آيد از علت نخستين خلاصى يابد. بهمين دليل خاكشير را درد والى استعمال كردم و نتيجه خوب گرفتم. هرگاه خداوند درد سرين را سرخى در ران آيد و خارش سخت بدان جانب تولد كند درد سرين ساكت شود (شبيه است به دمل مصنوعى(Abce de Fixation) “[۱]

علائم و تشخيص‏

۱- اگر مفاصل و محل درد در لمس گرم باشد و زياد داغ نباشد به‏طورى‏كه در هنگام گذاردن دست بر آن شخص معاينه ‏كننده احساس ناخوشايندى از گرمى نكند و رنگ موضع دردناك سرخ و ضربان و سنگينى و كشش داشته باشد و از گذاردن چيزهاى سرد بروى آن بيمار احساس آسايش نمايد علت را بايد از ماده خون” دانست و مزاج چنين بيمارى” گرم و تر” مى‏باشد.

۲- اگر محل درد در لمس بسيار داغ باشد و سرخى و سنگينى و ضربان و كشش كم باشد و درد شديدتر و ناراحت‏كننده‏ تر باشد و تير بكشد تورم زياد نباشد و با گذاشتن چيزهاى سرد آرامش پيدا كند ماده از” صفرا” است.

۳- اگر تورم همرنگ پوست اطراف باشد در لمس گرم نباشد و درد بدون تيركشيدن و ضربان باشد ولى سنگينى بيشترى حس كند و از ضماد گرم احساس آسايش و آرامش به بيمار دست دهد پيدا نمايد ماده از” بلغم” است و مزاج بيمار” گرم و تر” مى‏باشد.

۴- اگر تورم كم و احساس درد ناچيز باشد و رنگ محل متورم به سبزى يا كبودى يا سياهى متمايل بوده و در لمس سرد باشد بايد دانست كه علت بيمارى از ماده” سوداست” در همه حالات فوق وضع مزاجى بيمار و ميزان سن و فصلى از سال كه بيمارى در آن بروز نموده و شرح احوال گذشته بيمار و درمانهاى انجام‏شده براى پى بردن به نوع” ماده‏اى” كه موجب بروز بيمارى شده راهنماى خوبى خواهد بود.

اگر” ماده‏اى كه” موجب بيمارى شده مركب باشد مثل” خون با صفرا” آميخته يا” خون با بلغم” تركيب شود و يا” خون با سودا” جمع آمده، علائم بيمارى نيز تركيبى از دو ماده بهم آميخته خواهد بود و شناسائى آن براى طبيب مجرب آسان است.

علامت مشخصه اين علل مركب آنست كه نهادن ضمادهاى گرم يا سرد بر موضع دردناك تأثيرى در تسكين درد نخواهد داشت و گاهى ممكن است ضماد گرم سودمند افتد و گاهى شايد ضماد سرد مسكن واقع شود.

در بعضى از بيماران درد متحرك است و از مفصلى به مفصلى و از جائى بجائى حركت مى‏كند و سنگينى در محل درد وجود ندارد.

درمان‏

۱- دردهاى مفاصل كه علت” ماده خون” و مزاج” گرم و تر” باشد.

خون گرفتن لازمست. در دست از وريد بازيليك (باسليق) و در پا از سياهرگ سفن يا سياهرگهاى ديگر ساق پا بايد خون بگيرند. پس از دو يا سه روز استفراغ بايد بكنند. مخصوصا اگر درد در پاها باشد، استفراغ نافع است اگر استفراغ كافى نبود بايد از داروهاى مسهل تجويز نمود. خاطرنشان مى‏شود كه ضماد گرم اگر در ابتداى پيدايش درد مورد استفاده قرار گيرد و همچنين ضمادهاى مخدر موجب نگهداشته شدن ماده در عضو بيمار شده و آماس و ورم را تبديل به تصلب و سختى خواهد نمود مخصوصا اگر ماده غليظ باشد. اگر ماده رقيق هم باشد آن را غليظ نموده و درمان مدتها بطول خواهد انجاميد.

درمان طبى را با تجويز داروى قى‏آور شروع مى‏كنيم و مطبوخى از هليله زرد، هليله كابلى و افسنتين رومى، شاهتره، آلوسياه و مويز تهيه و آن‏قدر به بيمار مى‏خورانيم تا بطور كامل استفراغ كند.

اگر درد توأم با تب باشد آب عنب الثعلب و آب كاكنج و آب كاسنى را جوشانيده و سپس صاف كرده با مقدار كمى فلوس و تخم خيار چنبر به بيمار مى‏خورانيم و يا مى‏توان از لبلاب (ككى مار) و بنفشه خشك و شكر استفاده نمود.

اگر حرارت بيمار كمتر باشد ده درم هليله زرد، ده درم لعاب اسپرزه به بيمار مى‏دهيم پس از فروكش كردن تب آب عنب الثعلب، آب كاسنى، آب كرفس، آب رازيانه را بهم بياميزند و يك مثقال ايارج فيقرا بآن اضافه نموده و پس از يك شبانه‏روز آن را صاف نموده و به بيمار بدهند.

اگر مزاج شخص سالم باشد ماده قى‏آورى شامل مطبوخ بورنجان و بوزيدان و حب سورنجان بايد بوى داد و پس از آن داروى مسهل تجويز نمود و سپس از داروهاى مدركه بسيار سودمند است استفاده كرد زيرا در بسيارى از كسان كه تجويز مسهل يا تنقيه سودبخش نيست مواد مدر موجب بهبودى مى‏گردد.

در بسيارى از موارد تجويز مسهل و مدر ممنوع است زيرا باعث آن خواهد شد كه ترى مزاج از بين رفته و” گرمى” بر” خون” ايشان غلبه كرده و به علل ديگر دچار گردد. دراين‏ مورد طبيب بايد با دقت بيمار را تحت نظر گرفته و با حذاقت و استفاده از روش پيشينيان و بكار بردن آنچه از علوم پزشكى لازم مى‏داند بدرمان بپردازد.

۲- اگر علت” صفراوى” باشد نخست مواد قى‏آور بايد تجويز كرد و مطبوخى از هليله زرد و تمر هندى و عناب و آلوى سياه و شاهتره و تخم كشوث به بيمار داد و اثر آن را با تجويز صبر و سقمونيا تقويت كرد و اگر” صفرا و بلغم” توأمان باشد ايجاد استفراغ با حب سورنجان سودبخش است.

۳- اگر علت از” سردى” باشد نشانه‏هاى” بلغم” و خلط خام پديدار مى‏شود. علائم نضج (نپختگى)[۲] در ادرار نمايان مى‏گردد كه بايد به پختگى ادرار كمك كرد. بدين‏طريق كه هر بامداد كلنگبين عسلى با آبى كه در آن زيره و تخم رازيانه را جوشانيده باشند به بيمار بدهند.

اگر پس از چند روز علائم پختگى كامل در ادرار مشاهده نشد چند روز ماء الاصول توأم با روغن كرچك به بيمار داده و سپس موجب تحريك طبع (با تجويز ايارج فيقرا و تربد از هريك بميزان يك مثقال مخلوط با انگبين) شده سه روز ديگر ماء الاصول داده و روز چهارم كلنگبين بدون ماء الاصول تجويز نمايند آنهم فقط بمدت يك روز. آنگاه با حب سورنجان و حب منتن و حب شيطرج‏

بيمار را وادار به استفراغ نموده و سپس با مواد مدر و ماء الاصول باقى ماده را از بدن خارج نمايند. دراين‏مورد اگر مانعى براى استفراغ كردن بيمار نباشد بهترين روش درمان تجويز مواد قى‏آور است و اگر با اين وجود احتياج به مسهل بود پس از تجويز مواد قى‏آور و استفراغ كامل بيمار مسهل تجويز شود.

اگر درمان بدرازا كشيد امكان دارد” صفرا” با ماده” بلغم” بهم آميخته باشد و اغلب نيز چنين است. لذا مسهل زياد” گرم” نبايد داد و مسهلى كه مى‏دهيم نبايد از موادى كه موجب خروج” صفرا” مى‏شود خالى باشد. زيرا اگر استفراغ براحتى و بدون صفرا باشد بزودى ماده در بدن جمع شده و بوسيله صفرا تقويت گرديده و مجددا بموضع درد بازگشته و موجب تداوم بيمارى خواهد شد. بايد دانست كه بهترين دارو در اينجا سورنجان است (مخصوصا حب رازى مركب از صبر زرد، پوست هليله زرد، سورنجان مصرى كه بسيار مفيد و آزموده شده است) و بهتر آنست كه سورنجان را با زيره و زنجبيل و فلفل بهم بياميزند تا ضررى براى معده نداشته باشد و براى تقويت قدرت مسهلى آن را با صبر و سقمونيا مصرف نمايند تا اخلاط رقيق را زودتر خارج نمايد و درد زود برطرف شود. پس از آن از داروهاى نرم‏كننده و تحليل برنده سختى‏هاى موجود در مفاصل و عضلات مانند چربى پوست مرغ و پيه مرغابى استفاده نموده و آن را آب كرده و بر عضو مورد نظر بمالند. بلعيدن چند دانه فلفل درسته در روز به شرط توانائى، در درمان اين نوع از بيمارى منفعت بسيار در بردارد.

مشخصات حب مسهل: سورنجان- زيره كرمانى- زنجبيل از هريك يك درم را با صبر سقوطرى دو درم و نيم حب نموده و با طبخى از شبت در حالت استراحت به بيمار بدهند. اگر مسهلى قوى‏تر لازمست از حب زير استفاده كنند:

تربد موصوف يك درم، شحم حنظل يك دانگ عصاره قثاالحمار (خيار وحشى يا خيار دشتى) يك دانگ، قنطوريون دو دانگ، فرفيون دو دانگ، سورنجان دو دانگ، ماهيزهره يك دانگ و نيم و مقل دو دانگ كه مجموع آن يك خوراك مسهل است.

مشخصات حبى ضعيف: سورنجان نيم درم، صبر يك درم، سقمونيا يك دانگ‏

تركيب حبى قوى: ميزان مساوى از مواد زير: هليله كابلى، بليله، آمله مقشر شيطرج، قاقله، ماهيزهره، سقمونيا كه مجموعا ۳ تا ۴ درم براى يك خوراك مسهل كافى است. اگر شخصى از علت ماده تركيبى” صفرا و بلغم” رنج مى‏برد حب زير براى او مفيد خواهد بود:

ايارج فيقرا شش درم، سورنجان، بوزيدان، ماهى زهره، از هريك سه درم، پوست هليله زرد هفت درم، مقل ازرق هشت درم، خربق سياه دو درم، شحم حنظل سه درم با آب تره (گندنا) كه سه درم آن براى يك خوراك مسهل كافى است.

مشخصات مطبوخ سورنجان- اين مطبوخ موجب دفع” بلغم و صفرا” مى‏شود: پوست هليله‏ زرد ۱۵ درم و تربد، بسفايج و شاهتره هريك چهار درم، تخم كاسنى، تخم رازيانه و تخم كرفس هريك يك درم، گل سرخ سه درم را در مقدار زيادى آب بپزند و صاف كرده و بنوشند.

ايارج هرمس (ايارج فيقرا) براى اين بيماران بسيار سودمند است. در فصل بهار چند روز پياپى اگر از آن استفاده كنند كمتر از يك هفته موجب قوت پيوندها گرديده و ماده ايجاد كننده بيمارى را از راه عرق و ادرار دفع نموده و دردهاى سخت را شفا مى‏بخشد.

مشخصات ماء الاصول قوى: پوست بيخ كرفس، پوست بيخ كبر، پوست بيخ رازيانه، سورنجان، نانخواه، انيسون، بوزيدان، ماهى زهره، پوست حنظل و قنطوريون باريك را به تعداد پنج درم از هريك، در سه رطل آب پخته تا آب نصف شود سپس آن را صاف كرده و هربار ده درم از آن را با يك مثقال بيد انجير (روغن كرچك) ميل نمايند.

مشخصات معجونى كه در درمان سستى اعصاب و دردهاى مفصلىارزش فراوان دارد: هليله كابلى، بليله، آمله، تودرى سرخ، تودرى زرد، بهمن سرخ، بهمن سفيد، تخم كرفس تخم باديان، افسنتين رومى، تخم خشخاش، مرزنجوش، تخم شبت، جوزبويا، اكليل، گل سرخ و خولنجان از هريك به مقدار مساوى گرفته و پس از كوبيدن و پختن با انگبين مخلوط كرده و هربار دو درم از آن را ميل نمايند.

رازى به تجربه دريافته است كه استفاده از سورنجان و شكر طبرزد از هريك بميزان سه درم پس از استفراغ اخلاط را از سيلان باز مى‏دارد و همچنين اگر هر صبح سه درم گشنيز خشك كوبيده را با سه درم شكر طبرزد ميل نمايند در درمان، اثر به ‏سزا دارد. سه درم تخم خشخاش سفيد كوبيده مخلوط با سه درم شكر طبرزد نيز مفيد است.[۳]

تنظیم و نشر : گروه کرویا www.keroya.ir

[۱] احمديه، عبد الله، راز درمان (رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى)، ۳جلد، اقبال – تهران، چاپ: هشتم، ۱۳۸۶ ه.ش.

[۲] – علائم نضج در ادرار- نشان پختگى ادرار رسوبى است كه در ته شيشه محتوى ادرار جمع مى‏شود و رنگ آن سفيد و قوام آن نرم و هموار و قسمت روى آن رقيق است و اگر شيشه را تكان دهيم اين رسوب پراكنده شده و دوباره به ته ظرف باز مى‏گردد. طبيعى‏ترين نوع آن نوعى است كه پيوسته پراكنده شده و بجاى خود برگردد.

رسوبى كه قوام آن نرم و هموار نبوده و غليظ باشد و در اثر تكان دادن شيشه به تمامى پراكنده گرديده و اجزاى پراكنده آن همانند نباشد دليل بر وجود بيمارى شديد است.

[۳] احمديه، عبد الله، راز درمان (رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى)، ۳جلد، اقبال – تهران، چاپ: هشتم، ۱۳۸۶ ه.ش.

ارتباط بيمارى‏هاى رحم با مشکلات بدن‏ از نظر حکمای طب سنتی

بیماریهای رحم

بيمارى‏هاى رحم مى‏توانند در تمام سيستم بدن مؤثر واقع گردند. در اين باب، در كتاب‏ رموز اعظم‏ آمده است:[۱]

سوءمزاجى كه در رحم افتد، آثار آن در تمام بدن به سبب شرافت اين عضو سارى‏[۲] و طارى‏[۳] مى‏گردد. هرگاه به سبب استفراغ كثير امعاء ضعيف شود، به مجاورت آن در رحم نيز ضعف راه يابد و چون اثفال‏[۴] در امعاء جمع شود، رحم را ايذا[۵] رساند.

و رگ‏هاى رحم و رگ‏هاى پستان در قسمت مراق زير پستان با هم مشاركت دارند، لهذا در بعضى امراض رحم جهت اماله‏[۶] وضع بيمار به طرف سلامتى گذاشتن محاجم‏[۷] در زير پستان توصيه شده است.

در امراض و بيمارى‏هاى رحم، انجام دادن حقنه و فرزجه بهتر از مسهل بوده، هنگام استفاده از ادويه به صورت فرزجه، بهتر است آن را به صوف‏[۸] آغشته نموده تا به رحم ضررى نرسد. با وجودى كه جرم رحم نسبت به امعاء سخت‏تر و قليل الحس است و اين خاصيت رحم باعث گرديده كه در مواقع لزوم هنگام درمان بيمارى‏هاى رحمى اماله ماده امعا به طرف آن جايز باشد، تا ممكن است در جرم رحم دستكارى به آهن نكنند[۹].

و اگر در بعضى امراض آن، حاجت به فصد و حجامت افتد، پيش از نوبت حيض صورت بگيرد تا به سبب اجتماع بيمارى و استفراغ خون يا اخلاط، ضعف و فتور[۱۰] حادث نشود و اكثر علل زنان‏[۱۱] به جماع زايل گردد.[۱۲][۱۳]

[۲] ( 1). اثر كننده و در رونده به همه اجزاء چيزى. به اصطلاح طب، مرض مسرى.

[۳] ( 2). فرود آينده از جايى، عارض و ظاهر شونده.

[۴] ( 3). اثفال: جمع ثفل. تفاله‏ها، پسماندها.

[۵] ( 4). ايذا: آزار، اذيت. يبوست‏هاى مكرر مى‏تواند شلى در واژن ايجاد كند كه در نتيجه آن برآمدگى ديواره قدام ركتوم به طرف ديواره خلفى واژن ديده مى‏شود( ركتوسل) و همچنين برآمدگى مثانه بطرف ديواره واژن موجب سيستوسل يا فتق مثانه مى‏گردد. آناتومى بالينى، رويه ۱۰۹ و ۱۱۰٫

[۶] ( 5). اماله: فرستادن، روانه كردن.

[۷] ( 6). گذاشتن محاجم: قرار دادن بادكش بدون تيغ.

[۸] ( 7). صوف: پشم.

[۹] ( 8). تا ممكن است در جرم رحم دستكارى به آهن نكنند: از انجام اعمال جراحى و تهاجمى دورى كنند.

[۱۰] ( 9). فتور: سستى.

[۱۱] ( 10). علل زنان: بيمارى‏هاى مربوط به زنان.

[۱۲] ( 11). رموز اعظم، ج ۲، فصل ۲۳، رويه ۲۵۷٫

[۱۳] بيوس، سودابه، نابارورى و منع بارورى در پزشكى ايران، ۱جلد، مؤسسه اسماعيليان – قم، چاپ: اول، ۱۳۸۹ ه.ش.

تنظیم و نشر : گروه کرویا www.keroya.ir

بررسی پلانتار فاشیا و خار پاشنه در طب سنتی [مقاله پژوهشی]

در این مقاله به علل و علائم التهاب پلانتار فاشیا، خار پاشنه و درمان های غیر جراحی و جراحی خار پاشنه و پیشگیری از ابتلا به آن می پردازیم.

خارپاشنه چیست؟

خار پاشنه یک رسوب کلسیم است که باعث بیرون زدگی استخوانی در زیر استخوان پاشنه می شود. در یک اشعه ایکس ، خار پاشنه می تواند تا نیم اینچ به جلو گسترش یابد. بدون وجود شواهد اشعه ایکس قابل تشخیص است، این بیماری گاهی اوقات به عنوان “سندرم خار پاشنه” شناخته می شود. اگرچه خار پاشنه اغلب بدون درد است، اما می تواند باعث درد پاشنه شود. آنها غالباً با فاسئیت کف پا یا التهاب دردناک باند رشته ای بافت همبند (فاسیای کف پا) همراه هستند. این ناحیه در امتداد پایین پا قرار گرفته و استخوان پاشنه را به انگشتان پا متصل می کند.

درمان های خار پاشنه شامل ورزش، ژل های رتدوپدی، داروهای ضد التهاب و تزریق کورتیزون است. در صورت عدم موفقیت درمان های ابتدایی ، ممکن است جراحی لازم باشد.

علل التهاب پلانتار فاشیا و خار پاشنه

خار پاشنه هنگامی ایجاد می شود که رسوبات کلسیم در زیر استخوان پاشنه جمع می شود، این فرآیند معمولاً در طی چند ماه اتفاق می افتد. خار پاشنه اغلب به دلیل کشیدگی عضلات پا و رباط ها، کشش فاشیای کف پا و پارگی مکرر غشایی است که استخوان پاشنه را می پوشاند. خار پاشنه مخصوصاً در بین ورزشکارانی دیده می شود که فعالیت آنها شامل مقدار زیادی دویدن و پریدن است.

عوامل ایجاد کننده خار پاشنه

عوامل مختلفی ممکن است عامل ایجاد این عارضه باشد:

  • اشتباهات در راه رفتن که فشار زیادی را روی استخوان پاشنه، رباط ها و اعصاب نزدیک پاشنه وارد می کند؛
  • دویدن یا آهسته دویدن به خصوص در سطوح سخت
  • کفش های نا مناسب، مخصوصاً کفش هایی که از فاقد مناسب قوس هستند؛
  • اضافه وزن و چاقی و…

سایر عوامل خطرآفرین مرتبط با التهاب کف پا عبارتند از: افزایش سن، که باعث کاهش انعطاف پذیری ناحیه کف پا می شود و پد محافظ چربی پاشنه را نازک می کند. دیابت و اینکه بیشتر روز را روی پاهای خود بگذرانید فعالیت های شدید بدنی در زمان کوتاه مانند پیاده روی و کوهنوردی شدید و…

علائم خار پاشنه خار پاشنه

اغلبافراد مبتلا هیچ علامتی ندارد. اما غالبا خار پاشنه همراه با درد خفیف و یا مزمن همراه می باشد – به خصوص هنگام راه رفتن ، آهسته دویدن یا دویدن – در صورت ایجاد التهاب در نقطه تشکیل خار. جالب است بدانید به طور کلی ، علت درد مربوط به وجود خود خار پاشنه نیست بلکه به آسیب ایجاد شده بافت نرم مرتبط با آن مربوط است. بسیاری از افراد درد خار پاشنه و ورم کف پا را مانند چاقو یا سوزن چسبیده به پایین پاهایشان هنگام اولین ایستادن صبح توصیف می کنند. آنها غالباً شکایت دارند که پس از ایستادن و بعد از مدت طولانی نشستن ، درد شدید برمی گردد.

درمان های غیر جراحی خار پاشنه

استراحت کردن به تنهایی ممکن است روش خوبی برای تسکین درد یا بهبود خار پاشنه نباشد . حتی درصورت پیادهروی بعد از خواب شبانه ممکن است احساس درد بدتر شود زیرا ناگهان ناحیه کف پا ، که در هنگام خواب کشیده شده بود منقبض شده و بر روی پاشنه پا جمع می گردد.

درد اغلب با قدم زدن بیشتر به مرور کاهش می یابد. اما ممکن است پس از استراحت طولانی مدت یا پیاده روی گسترده ، بازگشت درد را احساس کنید. اگر درد پاشنه دارید که بیش از یک ماه ادامه دارد ، می توانی بایک فیزیوترا یا متخصص طب ورزشی مشورت کنید. آنها ممکن است درمان هایی مانند: تمرینات کششی (مخصوصا مربوط به پلانتار فاشیا)، توصیه به پوشیدن کفش های ضربه گیر و یا پد های ژله ای کف کفش توصیه کنند ویا برخی مواقع توصیه و استفاده از داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن (Tylenol) ، ایبوپروفن (Advil) یا ناپروکسن ممکن است (Aleve) پاسخ دهد.

در برخی موارد ، تزریق کورتیکواستروئید برای تسکین التهاب در ناحیه پلانتار فاشیا انجام می شود.

جراحی خار پاشنه

بیش از ۹۰ درصد افراد با درمان های غیر جراحی بهتر می شوند. درمان های ابتدایی علائم خار پاشنه را پس از یک دوره ۹ تا ۱۲ ماهه درمان می کند. در غیر اینصورت ممکن است جراحی برای تسکین درد و بازیابی تحرک لازم باشد.

تکنیک های جراحی عبارتند از: باز کردن و کشش تاندون فاسیا کف پا، و یا از بین بردن و برداشتن خار باشد آزمایشات یا معاینات قبل از جراحی برای شناسایی بهترین گزینه های انجام جراحی مورد نیاز است و رعایت توصیه های بعد از جراحی در مورد استراحت ، استفاده از یخ ، فشرده سازی ، بسیار مهم است.

در بعضی موارد ، ممکن است لازم باشد بیماران بعد از جراحی از بانداژ، آتل، گچ، کفش جراحی، عصا یا واکر استفاده کنند. عوارض احتمالی جراحی پاشنه پا شامل درد عصب ، درد مکرر پاشنه ، بی حسی دائمی ناحیه ، عفونت و زخم است. علاوه بر این، با آزاد شدن فاسیای کف پا، خطر بی ثباتی و عدم تعادل، گرفتگی پا، استرس و التهاب التهاب وجود دارد.

هم اکنون در شرکت کرویا موفق به اختراع پماد خارپاشنه برای درمان این بیماری شده ایم. برای اطلاعات بیشتر می توانید با شماره های شرکت در انتهای صفحه تماس بگیرید.

پیشگیری و درمان سینوزیت

سینوزیت (به انگلیسی: Sinusitis) بیماری ای است که در نتیجه التهاب و یا عفونت سینوس ها بوجود می آید. سینوس ها حفره هایی پر شده از فضا در جمجمه و استخوان صورت هستند که با لایه ای مخاط پوشانده شده است. عوامل بسیاری مانند آلرژی، سرماخوردگی، آنفولانزا و… می تواند باعث عفونت این نواحی، یا همان بیماری سینوزیت شود.

انواع سینوزیت و نواحی درگیر

سینوس ها در هر طرف صورت ۴ عدد سینوس وجود دارد، در زیر لیست نواحی سینوس را مشاهده می کنید:

  1. سینوس فکی : در زیر چشم و در استخوان گونه واقع است. سینوزیت فکی باعث ایجاد درد و احساس فشار در گونه‌ها می‌شود (دندان‌درد و سردرد).
  2. سینوس پیشانی : در بالای چشم و در استخوان پیشانی قرار دارد. سینوس‌های پیشانی تا سن ۵–۱۰ سالگی وجود ندارند. این سینوس‌ها از سن ۷ سالگی به بعد پدید می‌آیند. سینوزیت پیشانی باعث ایجاد درد و احساس فشار در بالای چشم‌ها می‌شود (سردرد).
  3. سینوس پرویزنی : بین چشم و بینی و در استخوان پرویزنی واقع است. سینوس‌های فکی و پرویزنی از بدو تولد وجود داشته و تا ۱۸ سالگی به رشد خود ادامه می‌دهند. سینوزیت پرویزنی باعث ایجاد درد و احساس فشار بین بینی و چشم‌ها می‌شود (سردرد).
  4. سینوس شب‌پره‌ای : در پشت سینوس پرویزنی و چشم و در مرکز استخوان جمجمه، زیر غدهٔ هیپوفیز قرار دارد. سینوسهای شب‌پره‌ای در سنین بلوغ ظاهر می‌گردند. سینوزیت شب‌پره‌ای باعث ایجاد درد و احساس فشار پشت چشم‌ها می‌شود.

پیشگیری و درمان سینوزیت

قبل از ارائه راهکار پیشگیری و درمان سینوزیت، لازم است به علت شکل گیری این بیماری دقت کنیم. سینوزیت بیماری ای التهابی است که ممکن است به هر کدام یک از دلائل زیر شکل بگیرد:

  • آلودگی هوا و قرارداشتن در معرض دخانیات
  • شناکردن در آب آلوده و ورود آن به بینی
  • بیماری هایی مانند سرماخوردگی یا آنفولانزا
  • آلژی و سابقه قبلی سینوزیت
  • انحراف تیغه بینی
  • قرارداشتن در معرض باکتری و قارچ یا ویروس ها
  • و…

بصورت کلی این بیماری ممکن است به یکی از دلائل بالا یا دلایل مختلف دیگر شکل بگیرد. بصورت کلی دو نوع سینوزیت داریم، سینوزیت حاد و سینوزیت مزمن که از نظر زمانی دسته بندی شده اند. در صورتی که سینوزیت کمتر از ۳ هفته بطول درمان شود حاد و در صورتی که بیش از این طول بکشد تبدیل به سینوزیت مزمن می شود.

پیشگیری از سینوزیت

در شرایط عمومی، پیشگیری کردن، بهترین روش مقابله با سینوزیت است. بصورت کلی این موارد را رعایت کنید تا دچار سینوزیت نشوید:

  • عدم استعمال دخانیات
  • مصرف نکردن مشروبات الکلی
  • خارج کردن مخاط از بینی و تمیز نگه داشتن مجرای بینی
  • استفاده از جاروبرقی هایی با فیلتر هوا
  • مرطوب نگه داشتن محیط زندگی

در شرایط خاص، در صورتی که آلرژی یا سرماخوردگی دارید، برای پیشگیری از ابتلا به سینوزیت علاوه بر موارد بالا، این موارد را نیز مدنظر قرار دهید:

  • دوری از حیوانات خانگی
  • عدم پرواز با هواپیما و قرار گرفتن در ارتفاعات
  • دوری از هوای بسیار سرد و یا خشک
  • بخور دادن و مرطوب نگه داشتن مجرای بینی
  • مرتبا پاک کردن و خارج کردن مخاط بینی
  • استفاده از داروهای ضد احتقان و ضد آلرژی

با این روش های می توانید از ابتلا به سینوزیت پیشگیری کنید. اما در صورتی که به هر علتی علائم سینوزیت را دارید، لازم است که برای درمان هرچه سریعتر آن اقدام کنید. در صورتی که سینوزیت را به موقع درمان نکنید بیماری پیشرفت می کند. با پیشرفت این بیماری به راحتی دچار سینوزیت مزمن می شود که درمان سخت تر و طولانی تر دارد.

بهترین روش درمان سینوزیت

سینوزیت یک بیماری التهابی است. در صورتی که درمان نشود عفونی هم می شود. بهترین روش برای درمان سینوزیت درمان التهاب و عفونت ناشی از این بیماری است که موجب درمان کلی بیماری می شود. روش های مختلفی برای درمان سینوزیت وجود دارد. در درمان های شیمیایی در ابتدا با ضد التهاب ها و روان کننده ها تلاش می شود که بیماری را التیام ببخشند اما در صورت پیشرفت بیماری (که معمولا محتمل است)، اقدام به استفاده از آنتی بیوتیک ها می شود.

طبق پژوهش های انجام شده، آنتی بیوتیک ها با تضعیف سیستم ایمنی بدن، موجب ایجاد شرایط مناسب برای رشد و تداوم بیماری می شوند. به این دلیل است که در اکثر موارد، افرادی که برای درمان بیماری های عفونی از آنتی بیوتیک ها استفاده می کنند، دچار تکرار و تداوم بیماری می شوند و ممکن است حتی سالها با آن درگیر باشند.

با توجه به توضیحاتی که خدمت شما ارائه شد، بهترین روش درمان این بیماری این است که به بدن اجازه داده شود که خودش در فرایند درمان بیماری قرار بگیرد و تنها حمایت شود. بدین منظور ما در شرکت بادرنگ طب (برند کرویا) موفق به تولید محصولی شدیم که به روش موضعی (چکاندن در بینی) و خوراکی، این بیماری را در مدت زمان ۲۰ روز درمان می کند.

برای اطلاعات بیشتر از لینک زیر استفاده کنید:

اطلاعات بیشتر: درمان سینوزیت با بسته درمانی سینوزیت کرویا

با تشکر از شما، گروه کارشناسان شرکت کرویا