یوکا

در ايران باغبانها آن را با نام خارجى آن «يوكا» نام مى ‏برند. به فرانسوى و انگليسى‏Yucca گفته مى‏شود. گياهى است از خانواده‏Liliaceae داراى گونه‏هاى متعددى است كه برخى از آنها از جمله‏Yucca filamenteux به سبب داشتن گلهاى زيبا در گلكارى كاشته مى‏شود.

سه گونه آن از گياهان دارويى مستعمل در طب سنتى است و بيشتر از ساير گونه‏ها داراى خواص دارويى مى‏باشد:

  1. گونه‏Yucca gloriosa L . كه مترادف آن‏Yucca recurvifolia Salisb . مى‏باشد. به فرانسوى آن راYucca gloriosa و به انگليسى‏Spanish bayonet ،Mound lily وAdam’s needle و به‏طور كلى انواع آن راBear grass گويند.

2.Yucca aloifolia L . كه به فرانسوى‏Yucca feuilles d’aloes و به انگليسى‏Bear grass گفته مى‏شود.

3.Yucca brevifolia كه درختچه است و ارتفاع آن تا 8 متر مى‏رسد در جنوب غربى امريكاى شمالى مى‏رويد و به انگليسى نام آن‏Joshua tree مى‏باشد.

مشخصات‏

گياهى است كه اغلب گونه‏هاى آن از جمله‏Y .filamentosa به شكل بوته و چند ساله است. برگهاى آن به شكل گروهى و مجتمع از ريشه خارج شده، داراى الياف‏ خشن است. برگها دراز، نوك‏تيز، باريك و اغلب منتهى به يك تيغ. گياه داراى يك يا چند ساقه افراشته است كه در انتهاى آن گلهاى زيباى گياه قرار دارد.

گلها به صورت خوشه بزرگ به رنگ سفيد و در برخى گونه‏ها بنفش و ارغوانى است. تكثير اين گياه از طريق جدا كردن و كاشت پاجوشهاى آن در بهار انجام مى‏شود و خيلى كم احتياج به آب دارد.

گونه‏اى از آن به نام‏Y .filifera به صورت درختچه كوچكى است كه از الياف برگهاى آن در صنعت كاغذسازى بهره‏بردارى مى‏شود.

اين گياه بومى امريكا در ايالات جنوب شرقى و جنوب غربى است و به ساير مناطق جهان وارد شده است. در هند و ايران و ساير مناطق دنيا پرورش داده مى‏شود.

تركيبات شيميايى‏

از نظر تركيبات شيميايى در برگهاى گونه‏Y .aloifolia وY .gloriosa مواد ساپوژنين‏[1] از جمله اسميلوژنين‏[2]، تيگوژنين‏[3]، ژيتوژنين‏[4] و كلروژنين‏[5] يافت مى‏شود]S .G .I .M .P[ . در امريكا از گياه نوعى‏Steroid saponin استخراج مى‏شود كه در معالجه بيمارى‏ها به كار مى‏رود.

خواص- كاربرد

ميوه اغلب گونه‏هاى يوكا مسهل است و ريشه‏اش به علت داشتن ساپونين مانند پاك‏كننده‏ها جانشين صابون براى تميز كردن اشيا كاربرد دارد.

از جنگ دوم بين المللى به بعد در امريكا از يوكا براى انواع كارهاى صنعتى استفاده مى‏شود. فيبر آن در ساختن انواع طنابها و تخته‏ هاى نئوپان براى خانه ‏هاى پيش‏ساخته، مصرف دارد. از شيره گياه براى تهيه كود شيميايى و انواع صابون و شامپو استفاده مى‏شود و پولپ آن را در صنعت كاغذسازى براى تهيه كاغذهاى بسيار مرغوب به كار مى‏برند.

در امريكا در مراكز طبيعت‏ درمانى از عصاره گياه براى درمان و كنترل بيمارى‏ آرترايتيس استفاده مى‏شود. اين عصاره را به صورت قرص در اغلب مراكز فروش ويتامينها و مراكز فروش غذاهاى بهداشتى عرضه مى‏كنند و معمولا روزانه 4 عدد قرص براى كنترل بيمارى آرترايتيس مصرف مى‏شود كه البته اين دارو به موازات رعايت توصيه‏هاى رژيم غذايى خاص و ساير توجه‏هاى مربوط به درمان آرتروز در روش معالجاتى طبيعت‏ درمانى بايد مصرف شود.

تجربه كارشناسان طبيعت‏درمانى نشان داده است كه مصرف اين قرص هيچ‏گونه عوارض براى تحريك و ناراحتى روده‏ها ندارد و غير سمّى است.

تنظیم و نشر : گروه کرویا www.keroya.ir

[1] .Sapogenin

[2] .Smilogenin

[3] .Tigogenin

[4] .Gitogenin

[5] Chlorogenin

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *