یائسگی
یائسگی

يائسگى  به یکباره اتفاق نمی افتد ، بلكه فرآيندى است كه مى‏تواند يك دهه يا بيشتر طول بكشد. زنان اغلب در اوايل چهل سالگى يا حتى قبل از آن متوجه تغييراتى در چرخه‏ هاى قاعدگى خود مى‏شوند.

دوره‏هاى خونريزى ممكن است كوتاه‏تر و يا بلندتر، خفيف‏تر يا شديدتر شوند. اين دوره‏ها ممكن است به هم نزديك يا از هم دور شوند.

در همين زمان كه به نام دوره‏ى پيش يائسگى معروف است، تخمدان‏ها به تدريج توليد هورمون زنانه‏ى استروژن را كاهش میدهند و زنان متوجه آثار اين تغيير بر روى بدن خود مى‏شوند. توليد استروژن در حدود 20 تا 25 درصد از زنان متوقف نمى‏شود،

حتى پس از آنكه تخمدان‏هاى اين زنان از توليد استروژن بازايستاد، غدد فوق كليوى و بخش كوچكى از هر تخمدان به نام استروما به توليد مقدار اندكى از اين هورمون‏ ادامه مى‏دهد. اين مقدار كم جهت دور نگه داشتن افراد از اكثر علائم ناراحت‏كننده‏ يائسگى كافى است.

رژيم غذايى مناسب، دورى از استرس، ورزش مرتب و عدم مصرف مواد حاوى كافئين (قهوه، چاى، نوشابه ‏ها) در اين ميان نقش اساسى دارند. ويتامين‏E مى‏تواند گرگرفتگى، تعريق شبانه، تغيير خلق و خو و حتى خشكى مهبل را درمان كند.

ويتامين‏C و بيوفلانوئيدها از طريق استحكام بخشيدن به جدار مويرگ‏ها، كه ضعيف‏ترين مناطق عروقى قبل و در حين خونريزى مى‏باشند، ميزان خونريزى را كاهش مى‏دهند. اين دو ماده مى‏توانند به زنان يائسه‏اى كه در اين دوران دچار افزايش خونريزى هستند كمك كنند.

بيش از 300 بافت مختلف بدن براى استروژن گيرنده دارند يعنى به نوعى اين بافت‏ها تحت تأثير اين هورمون هستند. وقتى استروژن كم مى‏شود دستگاه‏هاى مختلف بدن تحت تأثير قرار مى‏گيرند. از جمله دستگاه‏هاى جنسى، دستگاه‏هاى ادرارى، پستان‏ها، پوست، مو، پرده‏هاى مخاطى، استخوان‏ها، قلب و عروق خونى، عضلات، لگن، مغز و …

چون مقدار هورمون‏ها كاهش مى‏يابد در نتيجه خيلى از زنان دچار ناراحتى روحى مىیشوند. لازم است اين نكته را نيز بدانيد كه بعد از يائسگى محيط داخلى مهبل ازPH اسيدى به قليايى تغيير مى‏يابد.

اگر بخواهيم به‏طور دقيق كلمه‏ى يائسگى يا منوپوز[1] را معنى كنيم: به آخرين قاعدگى (عادت ماهيانه) هر خانمى كه در حوالى 51 سالگى رخ مى‏دهد اين كلمه اطلاق مى‏شود. بااين‏حال يائسگى معناى گسترده‏ترى داشته و امروزه بيشتر به تغييراتى كه در زندگى خانم‏ها چندين سال قبل و بعد از آخرين عادت ماهيانه‏ شان ايجاد می‏گردد گفته مى‏شود. اين مسائل به علت تغييراتى است كه در ميزان هورمون‏ هاى آنها پديد آمده و باعث ايجاد مشكلاتى براى آنها مى‏شود.

اكثر خانم‏ها خود را با اين تغييرات سازگار و هماهنگ مى‏كنند و مشكلى برايشان ايجاد نمى‏شود و بعضى از خانم‏ها از بروز يائسگى بسيار خوشحال مى‏شوند و آن را يك آزادى عادات ماهيانه مى‏دانند.

همچنين از ترس از ايجاد حاملگى‏ هاى ناخواسته رها مى‏شوند. بااين‏حال عده‏اى از خانم‏ها در دوران يائسگى دچار مشكلات زيادى مى‏شوند كه على‏رغم درمان‏هاى غير دارويى اين مشكلات رفع نمى‏شوند و مجبور هستند كه از درمان‏هاى دارويى استفاده كنند.

علائم و نشانه‏ هاى يائسگى‏

اكثر مشكلات يائسگى به علت تغييراتى كه در ميزان هورمون استروژن ايجاد مى‏شود پديد مى‏آيند. اين مشكلات عبارتند از: نامنظم شدن قاعدگى ‏ها، داغ شدن و گرگرفتگى، ريزش عرق شبانه، بدخوابى، مشكلات روحى و روانى، سردردها، درد عضلات و مفاصل، اختلال در فعاليت جنسى، مشكلات ادرارى و تغييراتى در پوست و مو.

نامنظم شدن قاعدگى ‏ها(بی نظمی پریود)

معمولا اولين علامت بروز يائسگى نامنظم شدن قاعدگى‏ ها مى‏باشد. هنگامى كه تخمدان‏ها در توليد هورمون‏هاى استروژن و پروژسترون دچار اختلال مى‏شوند، چرخه قاعدگى نيز نامنظم مى‏شود.

به‏ طور معمول ابتدا مدت چرخه قاعدگى طولانى ‏تر شده و در بعضى مواقع اصلا قاعدگى ايجاد نمى‏شود. به غير از تغييراتى كه در مدت زمان چرخه قاعدگى پديد مى‏آيد، گاهى اوقات قاعدگى‏ هاى شديد همراه با خونريزى زياد كه چندين روز طول میكشد رخ مى‏دهد و گاهى نيز قاعدگیهاى مختصر و جزئى روى میدهد.از آنجايى كه در اين مواقع اكثر چرخه‏ هاى قاعدگى بدون آزاد شدن تخمك از تخمدان‏ها رخ مى‏دهند، بارورى خانم‏ها نيز كاهش مى‏يابد. بااين‏حال هنوز هم امكان حاملگى در اين خانم‏ها وجود دارد و بنابراين بايد حتى 1 سال بعد از آخرين قاعدگى نيز از روش‏هاى جلوگيرى از باردارى استفاده شود تا دچار حاملگى ناخواسته نشوند.

تنظیم و نشر : گروه کرویا www.keroya.ir

منبع : دائرة المعارف گياه درمانى ايران، ص: 677

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *